Column Rogier van Dijk

Stel je een wijk voor waar jong en oud elkaar dagelijks ontmoeten. Waar studenten niet alleen leren, maar ook bijdragen. Waar ouderen niet alleen zorg ontvangen, maar ook delen in kennis, ervaring en gemeenschap. Dat is de toekomst die we samen kunnen vormgeven – met onderwijs in bedrijf en wijkouderencentra als fundament.

Anders organiseren

De dubbele vergrijzing vraagt om radicale vernieuwing. Niet alleen in zorg, maar ook in hoe we leren en samenwerken. Wijkouderencentra zijn een antwoord op deze uitdaging: laagdrempelige plekken waar ouderen ondersteuning krijgen, sociale verbinding ervaren en zelfredzaamheid behouden. Maar stel je voor dat we deze centra koppelen aan het integrale aanbod van het onderwijs. Dat we ons als sector niet alleen richten op studenten uit zorg en welzijn. Maar dat we de buurt als leeromgeving nemen waardoor we studenten van colleges als techniek en ICT, uiterlijke verzorging, maar ook bouwen en wonen hier hun praktijkervaring laten opdoen midden in de wijk, met echte mensen en echte verhalen. Geïnspireerd door onderwijsbedrijven zoals het Leerhotel ’t Klooster, De Garage en de Salon de Nieuwe Stad van MBO Amersfoort, kunnen we ook in de zorg co-creatie realiseren. Geen scheiding tussen leren en werken, maar een gedeelde verantwoordelijkheid voor welzijn in de buurt.

Anders leren

Leren gebeurt niet alleen in het klaslokaal. In wijkouderencentra kunnen studenten direct bijdragen aan het leven van ouderen. Nogmaals, Laten we ons niet alleen focussen op de samenwerking met welzijn en zorgcolleges. Maar denk hierin breder. Een student techniek die een rollator repareert. Een ICT’er die helpt bij digitale zorgtoepassingen. Een student onderhoud en klusbedrijf die zorgt dat woningen in buurt levensloopbesteding worden. Een student uiterlijke verzorging die een moment van aandacht biedt. Dit is betekenisvol leren – vanaf dag één. Voor ouderen betekent dit: meer aandacht, meer ondersteuning, meer verbinding en de mogelijkheid om langer zelfstandig thuis te wonen. Voor studenten: leren met betekenisvolle impact. En voor de wijk: een levendig ecosysteem waarin zorg, onderwijs en gemeenschap samenkomen.

Anders werken

In deze nieuwe werkelijkheid zijn zorgprofessionals leermeesters. Het ‘oude’ meester-gezelsysteem in een nieuw jasje. Docenten stappen uit het klaslokaal en de praktijk in. Studenten worden collega’s. En ouderen? Die zijn niet alleen ontvangers van zorg, maar ook actieve deelnemers. Ze delen hun levenservaring, geven feedback, en bouwen mee aan
een zorgzame gemeenschap.

Deze manier van werken versterkt sociale cohesie en voorkomt zorgafhankelijkheid. Preventie, ontmoeting en samenwerking zorgen ervoor dat ouderen langer zelfstandig thuis kunnen wonen. Precies wat wijkouderencentra beogen.

Een nieuwe generatie, een investering in gemeenschapskracht en een blik vooruit

Oderwijs in Bedrijf en wijkouderencentra zijn wat mij betreft geen eindpunt, maar een mooie eerste stap. Maar stel je voor: In 2035 is leren in de zorg/wijkverpleging radicaal veranderd. MBO en HBO zijn geen gebouwen meer, maar verbonden leeromgevingen in de wijk. A.I. speelt een centrale rol: het begeleidt studenten via gepersonaliseerde leerpaden, analyseert wijkbehoeften in realtime en koppelt vraagstukken aan passende leerteams. Design thinking is de standaard: studenten starten met echte vraagstukken uit de wijk, werken in multidisciplinaire teams en ontwikkelen oplossingen die direct impact hebben. De rollator van morgen wordt ontworpen samen met de gebruiker, getest in de wijk, en verbeterd door studenten techniek, zorg en ICT.

Vastgoed? Misschien hebben we dat niet meer nodig zoals nu. De wijk is het klaslokaal. De huiskamer van een oudere, het buurthuis, de lokale werkplaats – dat zijn de plekken waar leren plaatsvindt. Onderwijs is vloeibaar geworden: hybride, mensgericht en ingebed in het dagelijks leven.

Als dit het eindpunt zou kunnen zijn, laten we dan die eerste stap met elkaar gaan zetten. Zo bouwen we aan een ecosysteem waarin leren, zorgen en leven niet alleen samenkomen, maar elkaar versterken. Zorg en Welzijn zijn niet alleen een beroepen, maar een beweging, gedragen door de gemeenschap, gevoed door nieuwsgierigheid, en gedreven door betekenis.