Werken en leren, leren en werken, doen we samen

Column Michel Labij

Over je schaduw heen stappen. In een ziekenhuis loopt een jonge mbo-student stage. Ze kan feilloos met digitale systemen omgaan – u weet wel, waar de gemiddelde persoon nog vijf wachtwoorden voor nodig heeft – maar ze vraagt zich tegelijk af: “Doe ik het goed? Ben ik welkom?” Intrinsieke vragen. Voor haar is school een veilige haven. Een plek waar ze mag ontmoeten, oefenen, fouten maken, en waar een professional naast haar staat die zegt: “Je kunt dit.” Een paar deuren verder een zij-instromer…

Ooit werkte hij in de logistiek, nu kiest hij voor de zorg. Hij wil geen dikke studieboeken of eindeloze theorie. Hij zegt: “Vertel me gewoon wat ik morgen moet doen, dan ga ik aan de slag.” Kort, praktisch, meteen toepasbaar. En iets verderop draait een ervaren medewerker mee. Al twintig jaar werkzaam in de zorg. Zij kent de bewoners, weet hoe je vertrouwen wint. Maar eerlijk is eerlijk: de zorg verandert. Best snel. Is het nog wel zorg. Voor haar betekent leren: bijblijven, verdiepen, doorgroeien. Leren omgaan met nieuwe inzichten en technologieën.

Drie mensen. Drie verhalen. Zo zijn er nog veel meer verhalen. Over doorstromers. Over medewerkers die nog niet helemaal de Nederlandse taal beheersen. Maar er is één gezamenlijke opdracht: bekwaam is inzetbaar. Want handen rondom het bed zijn broodnodig. Het gaat niet alleen om stapels diploma’s, maar om wat iemand écht nodig heeft om het werk goed te doen. Het gaat om werken en leren, leren en werken. Een continu proces. En daar kan het schuren.

Organisaties willen het liefst dat nieuwe mensen gisteren inzetbaar zijn. Onderwijs weet: leren kost tijd. En begeleiding is schaars. Begeleiders geven aan moe te zijn. Soms hoor je: “Ik heb al drie studenten, nog eentje erbij dat lukt niet.” Toch is juist de begeleiding de sleutel. Zonder begeleiding verliezen we mensen sneller dan we ze kunnen vinden. En begeleiding is mensenwerk. Gezien en gehoord worden. Fouten mogen maken. Begeleiding kan je niet vangen in een app. Hoe goed ook bedoeld. Die app is ondersteunend niet vervangend. In het onderwijs noemen we dat pedagogiek. Bij ROC Midden Nederland noemen wij dat passend onderwijzen en ondersteunen.

Dat is mijn eerste boodschap:

Opleiden vraagt een menselijke maat

Een persoonlijk leerproces. Vallen en opstaan. Daarom hebben we elkaar nodig. Onderwijs en werkveld. Niet in aparte werelden, maar in één gezamenlijke missie. Samen een relatie opbouwen, zodat het mbo (en het ho) ook echt partner kunnen zijn van uw organisatie. We van elkaar kunnen leren. En gelukkig weten we elkaar al te vinden. In flexibele leerroutes, certificaten, leereenheden. Zorg en welzijn die naar elkaar toegroeien. Innovaties en zorgtechnologie samen oppakken en doorontwikkelen. Werkplekken die leerplekken zijn. Laten we die flexibiliteit samen verder uitbouwen.

Dat is mijn tweede boodschap:

Opleiden vraagt partnerschap

Van u als zorgorganisatie en wij als opleiders. Partnerschap. Wederkerig.

En stelt u eens voor dat we dit samen verder brengen, onderwijs en zorgorganisaties. Dat jongeren zich welkom blijven voelen, dat zij-instromers snel hun plek vinden, en dat ervaren krachten blijven groeien. Dan bouwen we niet alleen aan een sterke sector, maar ook aan vertrouwen. Vertrouwen dat je werk zinvol is, dat je er mag zijn, en dat je toekomst hebt. En als u over uw schaduw heenstapt. Zal iemand die kiest voor de zorg echt de zorg willen verlaten, of hebben we meer te doen om mensen te behouden voor de sector. Baangaranties geven. Baan-naar-baan-mobiliteit binnen de zorg organiseren. Ook daar kunnen wij elkaar helpen. En dan zijn diploma’s en erkende certificaten doorslaggevend. Dus laten we verder kijken dan de eigen organisatie en laten we ook hier een breder perspectief kiezen.

Dat is mijn derde boodschap:

Opleiden is een levenlang

En kunnen we duurzaam maken voor behoud in de sector.

Alleen samen kunnen we leren. En alleen samen kunnen we blijven zorgen. Voor elkaar. En voor de toekomst. Een toekomst voor onze onze collega’s. Collega’s die zich met hart en ziel inzetten voor patiënten en cliënten. Werken en leren, leren en werken, doen we samen. Wellicht bent u, tot slot, nieuwsgierig waar wij over onze schaduw heen kunnen stappen. Veel van onze medewerkers komen uit de praktijk. Zijn groot geworden in een wereld waar alleen diploma’s tellen. Waar diploma’s ook trots en identiteit geven. Ook deze medewerkers hebben wij zorgvuldig mee te nemen in deze beweging.